Fransa merkezli tüketici derneği UFC-Que Choisir, mutfaklarda sıkça tercih edilen hava fritözlerinin (airfryer) yapışmaz kaplamalarında “sonsuz kimyasallar” olarak bilinen PFAS maddelerinin varlığını tespit etmek amacıyla laboratuvar testleri yaptı.
Piyasada en çok tercih edilen Ninja (iki model), Philips, Tefal, Princess ve Inventum markalarına ait toplam 6 cihazın sepet ve ızgara kaplamaları incelendi.
YASAKLI KİMYASALLARA RASTLANMADI
Laboratuvar sonuçlarına göre, analiz edilen 6 modelde kanserojen özellikleri nedeniyle yasaklanmış olan PFOA, PFOS ya da PFHxS gibi maddelere rastlanmadı.
Testlerde, bu kaplamaların Teflon’un ana bileşeni olan PTFE (floropolimer) içerdiği ortaya çıktı. Rapora göre, PTFE’nin parçacık salımında sıcaklığın 260 dereceye ulaşması gerektiği belirtilirken, standart hava fritözlerinin geleneksel pişirme programlarında bu sıcaklık seviyesine çıkmadığı ifade edildi.
TAVA TESTLERİYLE ÇELİŞEN BULGULAR
Yasal düzenlemeler çerçevesinde, 27 Şubat 2025 tarihli yasa ile birlikte 1 Ocak 2026 itibarıyla kozmetik ürünler, kayak cilası, giysi ve ayakkabılarda PFAS kullanımı yasaklanacak. Ancak tava, tencere ve hava fritözü sepetleri gibi mutfak araçları bu yasağın dışında kalmaya devam ediyor.
Bu durum sivil toplum kuruluşlarının tepkisine yol açtı. Ekim 2026’da Generations Futures, Notre Affaire a Tous ve ClientEarth dernekleri, PTFE kullandığı gerekçesiyle Fransız bir mutfak gereçleri üreticisine yasal ihtarname gönderdi.
KULLANIM ÖNERİLERİ VE ÇEVRESEL AÇIDAN DEĞERLENDİRME
Uzmanlar, yüzeylerin çizilmesini önlemek ve olası madde salınımını engellemek için cihazlarda metal yerine ahşap veya silikon malzemelerin kullanılmasını tavsiye ediyor.
Raporda ayrıca sağlık açısından acil bir riskin bulunmadığı ifade edilse de PTFE gibi floropolimerlerin doğada parçalanmayan yapısı nedeniyle üretim ve atık süreçlerinde çevresel risk yaratmaya devam ettiği vurgulandı.
